Montessori đến Việt Nam như thế nào?
Nếu bạn đang tìm hiểu về phương pháp Montessori cho con, chắc hẳn bạn từng thắc mắc: “Phương pháp này xuất phát từ Ý — liệu có phù hợp với trẻ em Việt Nam không?” Câu trả lời là hoàn toàn phù hợp, và hành trình Montessori tại Việt Nam đã chứng minh điều đó suốt hơn hai thập kỷ qua.
Montessori bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam vào cuối những năm 1990, chủ yếu thông qua các trường quốc tế dành cho con em người nước ngoài tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Thời điểm đó, đây vẫn còn là “đặc quyền” của một nhóm nhỏ gia đình có điều kiện tiếp cận giáo dục quốc tế. Phần lớn phụ huynh Việt Nam chưa biết đến cái tên Maria Montessori, chứ chưa nói đến triết lý giáo dục sâu sắc của bà.
Nhưng mọi thứ đã thay đổi đáng kể từ những năm 2010 trở đi. Cùng với làn sóng hội nhập toàn cầu và sự bùng nổ của mạng xã hội, các bậc phụ huynh Việt Nam — đặc biệt là thế hệ Millennials — bắt đầu chủ động tìm kiếm những mô hình giáo dục khác biệt, lấy trẻ làm trung tâm thay vì nhồi nhét kiến thức theo kiểu truyền thống.
Từ “lạ lẫm” đến “xu hướng giáo dục” — Bước ngoặt lớn
Giai đoạn 2012–2018 có thể xem là thời kỳ bùng nổ của Montessori tại Việt Nam. Hàng loạt trường mầm non theo phương pháp Montessori ra đời tại các thành phố lớn. Các hội nhóm phụ huynh trên Facebook chia sẻ về “giáo cụ Montessori tự làm tại nhà” thu hút hàng chục nghìn thành viên. Sách của Maria Montessori được dịch sang tiếng Việt và trở thành bestseller trong nhóm sách nuôi dạy con.
Điều gì tạo nên sức hút đặc biệt đó? Rất đơn giản — Montessori chạm đúng vào nỗi trăn trở của nhiều bậc phụ huynh Việt Nam hiện đại: Làm sao để con vừa giỏi vừa hạnh phúc? Làm sao để con tự lập mà không mất đi sự gắn kết gia đình? Làm sao để con học mà không cảm thấy như đang bị ép buộc?
Những thách thức trong quá trình du nhập
Tất nhiên, hành trình này không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Montessori tại Việt Nam đối mặt với không ít thách thức thực tế:
- Thiếu giáo viên được đào tạo bài bản: Chứng chỉ Montessori quốc tế (AMI hoặc AMS) đòi hỏi thời gian và chi phí đào tạo đáng kể, trong khi nguồn đào tạo trong nước còn hạn chế.
- Quan niệm “học là phải ngồi yên, viết bài”: Nhiều ông bà, thậm chí một số phụ huynh vẫn lo ngại khi thấy con “chỉ chơi” ở trường — mà không hiểu rằng chính việc chơi có chủ đích mới là con đường học sâu nhất.
- Chi phí đầu tư giáo cụ: Bộ giáo cụ Montessori chính hãng đòi hỏi chi phí không nhỏ, khiến nhiều cơ sở phải cân đối giữa chất lượng và khả năng tiếp cận của phụ huynh.
- Áp lực chương trình quốc gia: Khi trẻ lên lớp 1, sự chuyển tiếp từ môi trường Montessori tự do sang lớp học truyền thống đôi khi tạo ra khoảng cách khó điều chỉnh nếu nhà trường và gia đình không phối hợp tốt.
Montessori Việt Nam hôm nay — Bức tranh đầy màu sắc
Đến năm 2024, Montessori tại Việt Nam đã trưởng thành đáng kể. Không chỉ còn là mô hình dành cho các gia đình khá giả ở đô thị, Montessori đang dần lan rộng ra nhiều tỉnh thành, với nhiều mức học phí đa dạng hơn để tiếp cận được nhiều gia đình hơn.
Đặc biệt, cộng đồng giáo viên Montessori người Việt đã và đang được xây dựng mạnh mẽ. Ngày càng nhiều thầy cô trẻ lựa chọn con đường đào tạo Montessori, tham gia các khóa học tại Thái Lan, Singapore, thậm chí bay sang Ý hay Mỹ để lấy chứng chỉ AMI chính thống. Họ mang về không chỉ kiến thức chuyên môn, mà còn mang về tình yêu thực sự với triết lý “giúp trẻ tự làm”.
Ví dụ thực tế từ các lớp học Montessori Việt Nam
Chị Lan Anh (Hà Nội), mẹ của bé Minh Khôi 4 tuổi, kể: “Hồi đầu mình lo lắm, vì ông bà nội cứ hỏi sao con không học chữ, chỉ thấy con đổ nước từ bình này sang bình kia. Nhưng đến một hôm, con tự nhiên cầm khăn lau bàn sau khi ăn sáng, rồi tự gập quần áo — mình mới hiểu ra, con đang học cách chăm sóc bản thân và môi trường xung quanh, điều mà không bài học trên sách nào dạy được.”
Đây chính là bản chất của Montessori: học từ cuộc sống thực, qua trải nghiệm thực, với sự tôn trọng thực sự dành cho trẻ.
3 tip áp dụng tinh thần Montessori tại nhà ngay hôm nay
Bạn không cần đợi cho con vào trường Montessori mới bắt đầu áp dụng triết lý này. Dưới đây là ba điều bạn có thể làm ngay tại nhà:
- Tạo môi trường “con tự làm được”: Đặt đồ dùng của trẻ ở tầm tay trẻ — cốc uống nước nhỏ, bàn chải răng vừa tầm, móc treo quần áo thấp xuống. Khi trẻ có thể tự phục vụ bản thân, sự tự tin sẽ tự nhiên lớn lên.
- Thay “để mẹ làm cho” bằng “con thử xem”: Khi trẻ gặp khó khăn, thay vì lập tức can thiệp, hãy dừng lại quan sát. Cho trẻ 30 giây để tự tìm cách giải quyết. Bạn sẽ ngạc nhiên với khả năng của con đấy!
- Nói ít, làm mẫu nhiều: Thay vì giải thích dài dòng, hãy chậm rãi làm mẫu cho trẻ xem — cách cầm thìa, cách xếp đồ chơi, cách tưới cây. Trẻ nhỏ học bằng quan sát và bắt chước hiệu quả hơn rất nhiều so với lời nói.
Hành trình vẫn đang tiếp diễn
Montessori tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới — giai đoạn của sự trưởng thành và chiều sâu. Không còn chỉ là trào lưu, Montessori đang dần khẳng định vị trí như một triết lý giáo dục bền vững, có giá trị thực sự trong bối cảnh Việt Nam.
Và chính những ngôi trường như Ant-Bee School — Ong và Kiến Montessori đang góp phần viết tiếp hành trình đó mỗi ngày. Với đội ngũ giáo viên được đào tạo bài bản, môi trường học tập được chuẩn bị chỉn chu và triết lý “Bé lớn khôn, Cô tự hào!” — chúng tôi tin rằng mỗi đứa trẻ đều xứng đáng được học theo cách của mình.
Nếu bạn đang tìm kiếm một môi trường Montessori thực sự cho con, hãy ghé thăm antbeeschool.edu.vn để tìm hiểu thêm hoặc đặt lịch tham quan trường — chúng tôi luôn chào đón bạn và bé với vòng tay rộng mở!
